De Inkijk

De Inkijk was de tentoonstellingsruimte van SKOR – de voormalige Stichting Kunst en Openbare Ruimte - op de hoek van de Ruysdaelkade en de Hobbemakade in Amsterdam. Over een periode van vier jaar hebben Martine van Kampen en ik er samen een aantal bijzondere projecten kunnen realiseren. Het programma bestond uit presentaties van bijzondere projecten van SKOR, we hebben opdrachten uitgezet voor nieuwe werken speciaal voor deze locatie, en 's winters werden de lange nachten benut door op de ramen projecties te laten zien van korte film- en videowerken waarmee we inspeelden op het beeld van een Laterna Magica.

Het gebouwtje van De Inkijk maaktte deel uit van een voormalig rioolwaterzuiveringcomplex waarin SKOR was gehuisvest. Het heeft aan beide straatzijden een groot raam - te groot naar verhouding en ook voor het type architectuur. Het roept de associatie op met een 'kijkkast'. De omgeving waarin het staat, langs de drukke weg en onder de rook van het Rijksmuseum, maakt het tot een uitdagende plek voor een presentatieruimte.

De Inkijk werd geopend met het werk Visitors van Liza May Post dat zij maakte in opdracht van een organisatie voor geestelijke gezondheidszorg in Amstelveen. SKOR werktte aan veel projecten, verspreid over Nederland en veel van die projecten onttrokken zich aan het zicht van de kunstwereld en het grotere publiek. In De Inlijk werden ze ook ‘thuis’ onder de aandacht gebracht. In dat licht werd bijvoorbeeld een presentatie gemaakt door Sylvie Zijlmans en Hewald Jongenelis, die een bewerking toonden van hun project in een revalidatiekliniek in Breda. De Deense kunstenaarsgroep N55 gaf met Land een voorschot op wat zij later in Leidsche Rijn zouden realiseren; en ook de tentoonstelling van de drie ontwerpen voor een 'blob' - van Jurgen Bey, Gabriel Lester en Ronald Cornelissen, een project dat met de TU Eindhoven werd gerealiseerd - heeft in dat kader in de Inkijk plaatsgevonden.

Later volgden onder meer Jeanne van Heeswijk en Rolf Engelen, zij legden de tekst DRUK DRUK DRUG in witte dakpannen op het dak; startte Sjaak Langenberg een ‘autorijschool’ voor het bochtje achteruit; maakte Dirk Kome een fotoserie van nabijgelegen wachtplekken’; en toonde Delphine Bedel met Extasy een panorama op Wenen. Dit laatste in combinatie met een Game-boy Performance van Herbert Weixelbaum op het Mister Motley feest waar het gelijknamige kunsttijdschrift voor jongeren werd gelanceerd.

Naast deze projectpresentaties werden kunstenaars uitgenodigd om een nieuw werk te maken, geënt op deze specifieke plek. We vroegen hen uit te gaan van het huisje, de directe ligging ervan – aan de drukke Stadhouderskade aan de rand van De Pijp, waar voetgangers, fietsers en automobilisten de kunstwerken in eerste instantie in het voorbijgaan ervaren - en meer algemeen de stedelijke context. De manieren waarop de verschillende kunstenaars zich tot de plek verhielden en tot het publiek richtten liepen sterk uiteen. Rob Johannesma was de eerste die speciaal een werk maakte, dat bestond uit langzame opnames van beelden van een zwavelberg, geprojecteerd op de twee ramen. Columnist Martin Bril stuitte op een donkere namiddag op de videoinstallatie en schreef daarover in 2001 in Het Parool: 

Ooit een vertederende rotswand gezien? Ooit een rotswand willen omhelzen? Ooit nieuwsgierig geweest naar wat een rotswand te vertellen zou kunnen hebben?
Nu wel.
Het was druk op de kade. De aanhoudende stroom auto’s maakte dat typische geluid van banden op nat wegdek. Mensen gingen naar huis. Koplampen beschenen soms de rotswanden, die dan even verdwenen. Daarna waren de auto’s voorbij en was het werk van Johannesma er weer, muziek zonder geluid, betoverend.
Ik vervolgde mijn weg. De stad leek er anders uit te zien (…).

Een enkele keer werden ook kunstwerken vertoond die niet voor SKOR of De Inkijk of gemaakt, maar die er plekke goed tot hun recht zouden komen. Het ging dan steeds om werk van kunstenaars waar SKOR mee samenwerkte, zoals Job Koelewijn waarvan de korte video Jump te zien was. Of Roman Signer, die voor de manifestatie KUNSTmatige Natuurlijke Netwerken een windtunnel in Zeewolde bouwde, terwijl in de Inkijk zijn humoristische korte videowerk Bett te zien was. En tenslotte kwam in samenwerking met het Curatorial Training Program van De Appel in Amsterdam de architectonische installatie Short cut van Sancho Silva tot stand; realiseerde Fundament Foundation in Tilburg in De Inkijk een tweede editie van het werk Blond van Olaf Nicolai; en presenteerde Jan Willem Poels zijn langlopende project Ideas for Living, een groeiende verzameling bijzondere gebruiksvoorwerpen ontworpen door kunstenaars. 

Bijzondere SKOR projecten elders in het land, die werden gepresenteerd in De Inkijk, werden ontwikkeld door collega's Tom van Gestel, Govert Grosveld en Dees LInders, en mijzelf.


  • year2000-2004
  • participantsLiza May Post, Roman Signer, Rob Johannesma (werk in opdracht), Sylvie Zijlmans en Hewald Jongenelis, Rolf Engelen en Jeanne van Heeswijk (werk in opdracht), N55, Liedeke Kruk, Manel Esparbé (werk in opdracht), Sjaak Langenberg, Eva Knutz & Gabrielle Marks (werk in opdracht), Dirk Kome (werk in opdracht), Ideas for Living (tentoonstelling door Jan Willem Poels), Sancho Silva (werk in opdracht i.s.m. curatorenklas van De Appel), Zapp Productions, Manon de Boer, de eenminuten (i.s.m. Sandberg Instituut), Martijn Engelbregt (werk in opdracht), Stichting G.A.N.G., Olaf Nicolai (i.s.m. Fundament Foundation), Saskia Janssen en George Korsmit, Delphine Bedel, Michiel Kluiters (werk in opdracht), Praneet Soi (i.s.m. W139), Thomas Buxo en Martine Stig (werk in opdracht i.s.m. W139), Kristof van Gestel (i.s.m. W139) (werk in opdracht), Job Koelewijn, Fiona Tan, Marijke van Warmerdam, Aernout Mik, Moshekwa Langa
  • creditsOntwerp uitnodigingen door Thomas Buxo
  • More in curating

    Heidi Vogels

    Gardens of Fez | 2022

    Als derde en laatste editie in de serie Joined Narratives opende op 18 maart 2022 de filminstallatie Things Unseen (2022) van Heidi Vogels in TENT Rotterdam. Het werk maakt deel [...]

    read more

    Lavinia Xausa

    Further than Hiphip | 2021

    Further than Hip Hop (2020) van Lavinia Xausa was de tweede editie van Joined Narratives dat ik samenstelde voor TENT Rotterdam. Als Lavinia Xausa zich in 2015 in Rotterdam vestigt, wordt [...]

    read more

    Katarina Jazbec

    Reading with Twelve Eyes | 2020

    In november 2020 opent Katarina Jazbec met haar solotentoonstelling Reading with Twelve Eyes een serie van drie solo's van jonge filmmakers die ik maakte voor  1# TENT met als titel [...]

    read more

    De Samaritaan

    Barmhartigheid nu | 2008

    Voor de kunstmanifestatie De Samaritaan bogen de kunstenaars Maria Barnas & Nathalie Bruys, Cuny Janssen, Jeroen Kooijmans, Klaske Oenema en Julika Rudelius zich over het bijbelse begrip barmhartigheid. Ze maakten [...]

    read more

    Suchan Kinochita

    Instrumentarium | 2005

    read more

    Manon de Boer

    Panoramic Portraits | 2001

    Manon de Boer ontwikkelde Panoramic Portraits als eerste van een serie opdrachten van SKOR waarbij kunstenaars werden uitgenodigd om onderzoek te doen naar de digitale ruimte als een nieuwe dimensie [...]

    read more

    Zug(luft)

    1999

    Heike Baranowsky, Fransje Killaars, Fiona Tan, Roy Villevoy

    read more

    A Place (to be)

    1997

    De groepstentoonstelling A Place (to be) is ontstaan vanuit het idee van plaats. Letterlijk, als een plek om te verblijven, een huis waar je kunt 'zijn', dat beschutting en veiligheid [...]

    read more

    Tacita Dean & Stephen Wilks

    1996

    Zomertentoonstelling 2 bracht werk samen van de Britse kunstenaars Tacita Dean en Stephen Wilks. In de zomer van 1996 bleven de deuren van Galerie Paul Andriesse voor het eerst open [...]

    read more

    Radio Paleis Maashaven

    2023

    In Radio Paleis Maashaven op Art Rotterdam 2023 stond de stad centraal. Met Kim Bouvy ging ik in gesprek met kunstenaars over hun werken in de Rotterdamse publieke ruimte, of [...]

    read more

    Antonietta Peeters & Angus Fairhurst

    1996

    In de zomer van 1996 bleven de deuren van Galeire Paul Andriesse voor het eerst open voor twee opeenvolgende zomertentoonstellingen met werk van opkomende kunstenaars. In deze eerst editie Antonietta [...]

    read more