Kantelen | Proloog
Het beeld van de aardbol zoals Bruno Latour het oproept in zijn lezing Inside A Performative Lecture (2017) - een prachtige blue planet op grote afstand - is niet mis te verstaan: een wereld zo ver weg dat wijzelf er geen onderdeel van lijken uit te maken. Het verband dat hij legt tussen dat afstandelijke beeld en hoe wij met de planeet omgaan, blijft ijzersterk. Latour stelde dat - om ons te leren verhouden tot klimaatverandering en ecologische crisis - we andere beelden en verhalen nodig hebben. Dat is in de afgelopen jaren niet minder dringend geworden. Het vormt dan ook de inzet van Kantelen waarin kunstenaars en filmmakers op eigenzinnige manieren juist toenadering zoeken tot de wereld om hen heen.
Latour is slechts één van de vele invloedrijke stemmen in het debat rond ecologische ontwrichting, dat in de afgelopen jaren in de kunstwereld een enorme vlucht heeft genomen. Voor deze podcast zijn denkers belangrijk geweest die zich richten op onze relatie met andere dan menselijke leefwerelden. Een aantal van hun invloedrijke ideeën en denklijnen worden in de afleveringen aangestipt. Die theorieën spelen een rol, maar het is artistic research dat in Kantelen centraal staat: de bijzondere invalshoeken van deze kunstenaars, de specifieke manieren waarop zij kijken en kennis opdoen, en de inzichten en voorstellen die dat oplevert ...
Met het steeds dieper doordringende besef dat alles in de levende wereld met elkaar samenhangt en onderling afhankelijk is, kwamen ook steeds nieuwe vragen op: Ons menselijke perspectief minder centraal stellen... Leren denken in relaties en daarnaar handelen... Meer-dan-menselijk samenleven...
Hoe doe je dat?
Kantelen is een podcast van Mariska van den Berg met Knockvologan Studio | Miek Zwamborn & Rutger Emmelkamp, Katarina Jazbec, Martine Stig en Isabel Cordeiro.
Kantelen is tot stand gekomen met ondersteuning van het Mondriaan Fonds en AFK (Amsterdams Fonds voor de Kunst).
SHOWNOTES
James Bridle (2022), Ways of Being, Penguin Books.
Donna Haraway (2016), Staying with the Trouble, Duke University Press.
Tim Ingold (2017), The Art of Paying Attention
Bruno Latour (2017) | Inside. A performance lecture
Ursula K. Le Guin (1988), The Carrier Bag Theory of Fiction | Edition (2019) with a new introduction by Donna Haraway.
Eva Meijer (2021), Vuurduin. Aantekeningen bij een wereld die verdwijnt, Lemniscaat.
Merlin Sheldrake (2021) Entangled Life, Vintage (Penguin).
Rebecca Solnit (2001), Wanderlust. A History of Walking, Granta.
Anna Tsing (2015), The Mushroom at the End of the World, Princeton University Press.
Robin Wall Kimmerer (2020) Braiding Sweetgrass, Penguin Books.
Andrea Wulf (2016), De uitvinder van de natuur, Alexander von Humbolt, Atlas Contact.
Estelle Zhong Mengual (2024), Leren kijken. De optiek van het levende, Octavo.
CREDITS
Script, montage en voice-over Mariska van den Berg
Sounddesign Nathalie Bruys
Stemcoaching en advies Marije Schuurman Hess
Eindredactie Bente Hamel
Grafische vormgeving Gabriele Franziska Götz
Productie, promotie en socials Manuela Porceddu
Eindmix Arno Peeters | TapeTV
More in Podcasts
Kantelen #1 | KNOCKvologan
Voor deze eerste aflevering reis ik af naar het Schotse eiland Mull, waar ik de Nederlandse kunstenaars Miek Zwamborn en Rutger Emmelkamp opzoek. Naast hun kunstpraktijken – het maken van [...]
read moreKantelen #2 | Katarina Jazbec
Hoe bouw je een band op met je omgeving als je in een metropool als Rotterdam woont? in deze tweede aflevering van Kantelen volg ik kunstenaar en filmmaker Katarina Jazbec en [...]
read moreKantelen #3 | Martine Stig
In aflevering #3 staat kunstenaar en filmmaker Martine Stig centraal, die we volgen tijdens het maakproces van haar nieuwste film HEAT (2025). HEAT is de derde en laatste film in een [...]
read moreKantelen #4 | Isabel Cordeiro
Ook in deze aflevering speelt het lichaam een hoofdrol. Isabel Cordeiro doet onderzoek naar materiële relaties, naar hoe lichamen zich verhouden tot andere lichamen en hun omgeving. We gaan in [...]
read more